جای جوش یا اسکار آکنه ممکن است به شکل فرورفتگی، برجستگی، قرمزی یا لکهای تیره روی پوست باقی بماند. انتخاب روش مناسب برای درمان این آثار به نوع اسکار، عمق آن و رنگ پوست بستگی دارد. لیزر جای جوش یکی از روشهای مؤثر برای بهبود بافت و ظاهر پوست است؛ اما همه دستگاههای لیزر عملکرد یکسانی ندارند و هرکدام برای نوع خاصی از مشکلات پوستی مناسب هستند.
نکته مهم این است که درمان اسکار با درمان جوش فعال تفاوت دارد. معمولاً ابتدا باید آکنه کنترل شود تا التهاب و ایجاد اسکارهای جدید کاهش پیدا کند. سپس متخصص پوست با بررسی وضعیت پوست، روش مناسب را انتخاب میکند.
لیزر جای جوش چگونه به ترمیم پوست کمک میکند؟
لیزر با تاباندن انرژی نوری کنترلشده به لایههای مشخصی از پوست، میتواند فرایند بازسازی بافت و تولید کلاژن را تحریک کند. کلاژن پروتئینی است که در استحکام و انعطافپذیری پوست نقش دارد. با افزایش تولید و بازآرایی آن، بعضی از فرورفتگیها و ناهمواریهای ناشی از آکنه بهتدریج کمتر دیده میشوند.
عملکرد لیزر به نوع دستگاه بستگی دارد. بعضی دستگاهها لایههای سطحی پوست را برمیدارند و باعث نوسازی سطح آن میشوند؛ برخی دیگر بدون برداشتن کامل سطح پوست، حرارت را به لایههای زیرین منتقل میکنند. گروهی از لیزرها نیز بیشتر برای کاهش قرمزی و تغییر رنگ پوست کاربرد دارند.
به همین دلیل، نمیتوان یک روش را برای تمام انواع جای جوش بهترین گزینه دانست. متخصص پوست باید نوع اسکار، رنگ پوست، سابقه درمان و میزان تحمل دوره نقاهت را در نظر بگیرد.
انواع لیزر برای درمان جای جوش و لک صورت
روشهای لیزری از نظر عمق نفوذ، میزان آسیب کنترلشده به پوست و هدف درمان با یکدیگر تفاوت دارند. بعضی از آنها برای فرورفتگیهای ناشی از آکنه مناسبترند و بعضی دیگر قرمزی یا لکهای باقیمانده را هدف قرار میدهند.
لیزر CO2 فرکشنال برای اسکارهای عمیق آکنه
لیزر CO2 فرکشنال یکی از روشهای شناختهشده برای بهبود اسکارهای فرورفته و ناهمواریهای پوست است. این دستگاه با ایجاد ستونهای بسیار ظریف از آسیب حرارتی در نقاط مشخص، روند ترمیم پوست و کلاژنسازی را فعال میکند. بخشهایی از پوست بین این نقاط دستنخورده باقی میمانند و به ترمیم سریعتر ناحیه کمک میکنند.
این روش میتواند برای بعضی اسکارهای عمیق و فرورفتگیهای ناشی از جوش مفید باشد؛ اما معمولاً نسبت به روشهای غیرتخریبی تهاجمیتر است. قرمزی، تورم، احساس سوزش و پوستهریزی از عوارض احتمالی آن هستند و ممکن است به مراقبت و زمان بیشتری برای بهبودی نیاز داشته باشید.
لیزر اربیوم برای صاف کردن ناهمواریهای پوست
لیزر اربیوم یا Er:YAG با برداشتن لایههای نازک و آسیبدیده پوست، به بازسازی سطح آن کمک میکند. این روش برای برخی ناهمواریها و اسکارهای سطحی تا متوسط کاربرد دارد و میتواند ظاهر لبههای فرورفتگیها را بهبود دهد.
یکی از تفاوتهای این لیزر با CO2، میزان اثر حرارتی آن بر بافت اطراف است. لیزر اربیوم معمولاً آسیب حرارتی کمتری ایجاد میکند؛ با این حال، میزان تهاجمی بودن درمان و دوره نقاهت به تنظیمات دستگاه و شدت درمان بستگی دارد.
لیزر KTP برای کاهش قرمزی جای جوش
گاهی پس از برطرف شدن جوش، فرورفتگی یا زخم مشخصی باقی نمیماند؛ اما ناحیه درگیر همچنان قرمز دیده میشود. لیزر KTP با هدف قرار دادن هموگلوبین موجود در عروق خونی، میتواند به کاهش بعضی قرمزیهای پوستی کمک کند.
این روش بیشتر برای آثار قرمز و عروقی مناسب است و نباید آن را درمان اصلی فرورفتگیهای عمیق جای جوش دانست. تشخیص اینکه قرمزی باقیمانده منشأ عروقی دارد یا به تغییر رنگ پوست مربوط است، در انتخاب روش درمان اهمیت دارد.
دستگاه IPL برای لکهای قرمز و قهوهای باقیمانده از جوش
IPL برخلاف نامی که گاهی به آن نسبت داده میشود، لیزر واقعی نیست؛ بلکه از نور پالسی شدید استفاده میکند. این نور میتواند برخی رنگدانهها و عروق سطحی را هدف قرار دهد و در بهبود بعضی لکهای قرمز یا قهوهای باقیمانده از جوش مؤثر باشد.
IPL برای درمان فرورفتگیهای عمیق و اسکارهای بافتی انتخاب اصلی نیست. همچنین تناسب آن با رنگ پوست و نوع لک باید بررسی شود؛ زیرا استفاده نامناسب ممکن است باعث سوختگی یا تغییر رنگ پوست شود.
کدام نوع جای جوش با لیزر بهتر درمان میشود؟
جای جوش انواع مختلفی دارد و تشخیص درست آن، در انتخاب درمان اهمیت زیادی دارد. اسکارهای فرورفته معمولاً به روشهایی نیاز دارند که بازسازی کلاژن و بافت زیر پوست را تحریک کنند؛ در حالی که لکهای رنگی یا قرمزی باقیمانده ممکن است با روشهای هدفمند دیگری بهبود پیدا کنند.
- اسکارهای فرورفته و عمیق: لیزرهای فرکشنال تخریبی مانند CO2 ممکن است به بهبود ظاهر آنها کمک کنند.
- ناهمواریهای سطحی: لیزر اربیوم یا برخی روشهای بازسازی سطح پوست میتوانند گزینههای قابل بررسی باشند.
- قرمزی باقیمانده از جوش: لیزرهای عروقی مانند KTP در صورت تشخیص منشأ عروقی قرمزی کاربرد دارند.
- لکهای قهوهای یا قرمز: IPL یا روشهای درمانی دیگر ممکن است با توجه به نوع تغییر رنگ انتخاب شوند.
در بعضی افراد، اسکارها به بافت زیرین پوست چسبیدهاند و با لیزر بهتنهایی بهبود کافی پیدا نمیکنند. در این شرایط ممکن است متخصص روشهایی مانند سابسیژن را در کنار لیزر پیشنهاد کند. ترکیب چند روش درمانی برای بعضی انواع اسکار نتیجه بهتری ایجاد میکند.
چند جلسه لیزر برای از بین بردن جای جوش لازم است؟
تعداد جلسات لیزر به نوع دستگاه، شدت اسکار، وسعت ناحیه درمان و واکنش پوست بستگی دارد. بعضی روشهای تهاجمیتر ممکن است با تعداد جلسات کمتری انجام شوند؛ در مقابل، لیزرهای غیرتخریبی معمولاً به جلسات بیشتری نیاز دارند.
نتیجه درمان نیز بلافاصله مشخص نمیشود. پس از انجام لیزر، پوست به زمان نیاز دارد تا ترمیم شود و فرایند بازسازی کلاژن ادامه پیدا کند. به همین دلیل، ارزیابی نتیجه نهایی ممکن است چند هفته تا چند ماه زمان ببرد.
متخصص پوست پس از معاینه، فاصله مناسب جلسات و تعداد تقریبی آنها را تعیین میکند. بهتر است به تبلیغاتی که وعده از بین رفتن کامل جای جوش با یک جلسه را میدهند اعتماد نکنید؛ زیرا میزان بهبود در افراد مختلف یکسان نیست.
مراقبتهای قبل و بعد از لیزر جای جوش
آمادگی پوست و رعایت مراقبتهای بعد از درمان، در کاهش عوارض و دستیابی به نتیجه مناسب اهمیت زیادی دارد. دستورالعمل دقیق به نوع لیزر و شرایط پوست وابسته است؛ بنابراین توصیههای پزشک باید در اولویت قرار بگیرند.
اقدامات ضروری پیش از لیزر
- درباره داروها، محصولات مراقبت پوستی و درمانهای آکنهای که استفاده میکنید به متخصص اطلاع دهید.
- اگر پوستتان دچار آفتابسوختگی، التهاب یا جوش فعال شدید است، پیش از درمان آن را با پزشک مطرح کنید.
- از برنزه کردن پوست و قرار گرفتن طولانیمدت در معرض آفتاب خودداری کنید.
- درباره سابقه تبخال، ایجاد لک پس از التهاب یا ترمیم نامناسب زخمها به پزشک اطلاع دهید.
- بدون هماهنگی پزشک، مصرف داروها یا محصولات پوستی خود را قطع یا شروع نکنید.
مراقبت از پوست بعد از لیزر
- پوست را مطابق دستور پزشک با شوینده ملایم تمیز کنید.
- از مرطوبکننده مناسب و محصولات ترمیمکننده توصیهشده استفاده کنید.
- تا زمان ترمیم پوست، از لایهبردارها و محصولات تحریککننده بدون تأیید پزشک استفاده نکنید.
- در برابر نور خورشید از پوست محافظت کنید و ضدآفتاب مناسب را طبق توصیه پزشک به کار ببرید.
- پوستههای ایجادشده را جدا نکنید و از دستکاری ناحیه درمان بپرهیزید.
- در صورت بروز درد شدید، تاول، ترشح غیرعادی یا علائم عفونت با پزشک تماس بگیرید.
عوارض احتمالی لیزر جای جوش چیست؟
قرمزی، تورم، سوزش، حساسیت و پوستهریزی از عوارض موقت بعضی روشهای لیزری هستند. در روشهای تهاجمیتر ممکن است دوره بهبودی طولانیتر باشد. همچنین در برخی افراد، بهویژه در پوستهای تیرهتر یا افرادی که مستعد لک هستند، احتمال تیره یا روشن شدن ناحیه درمان وجود دارد.
سوختگی، عفونت و ایجاد اسکار جدید از عوارض کمتر شایع اما مهم محسوب میشوند. انتخاب دستگاه مناسب، تنظیم صحیح انرژی و انجام درمان توسط پزشک متخصص میتواند احتمال بروز مشکلات را کاهش دهد. اگر سابقه لک پوستی یا ترمیم نامناسب زخم دارید، حتماً پیش از درمان این موضوع را مطرح کنید.
سلامت زیستی




