فمتولیزیک یکی از روش‌های جراحی لیزری برای اصلاح نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم است و هدف آن کاهش وابستگی فرد به عینک یا لنز است. با این حال، داشتن شماره چشم به‌تنهایی برای انجام این عمل کافی نیست و وضعیت قرنیه، سلامت سطح چشم و ثابت بودن شماره چشم باید پیش از تصمیم‌گیری بررسی شود.
فمتولیزیک چیست و چگونه انجام می‌شود؟
در فمتولیزیک یا Femto-LASIK ابتدا با استفاده از لیزر فمتوسکند، لایه‌ای بسیار نازک از سطح قرنیه ایجاد می‌شود. سپس لیزر اگزایمر با توجه به اندازه‌گیری‌های انجام‌شده، بخش مشخصی از بافت قرنیه را اصلاح می‌کند تا نحوه تمرکز نور روی شبکیه بهبود پیدا کند.
پس از پایان اصلاح، لایه ایجادشده روی قرنیه به جای خود بازگردانده می‌شود. این روش به تجهیزات تخصصی و اندازه‌گیری دقیق شکل و ضخامت قرنیه نیاز دارد و نوع لیزر یا روش جراحی باید بر اساس شرایط هر چشم انتخاب شود.
چه کسانی کاندید مناسب فمتولیزیک هستند؟
پیش از فمتولیزیک، چشم‌پزشک باید وضعیت بینایی و سلامت چشم را بررسی کند. ثابت بودن شماره چشم در مدت اخیر، سلامت قرنیه و مناسب بودن ضخامت آن از عوامل مهم هستند. سن، میزان نزدیک‌بینی یا دوربینی، آستیگماتیسم و وضعیت سطح چشم نیز در ارزیابی نقش دارند.
خشکی چشم شدید، قرنیه بیش از حد نازک، قوز قرنیه، برخی بیماری‌های چشمی و تغییر مداوم شماره چشم می‌توانند انجام LASIK را نامناسب کنند. بعضی بیماری‌های عمومی و داروها نیز ممکن است بر روند ترمیم اثر بگذارند و باید پیش از عمل به پزشک اطلاع داده شوند.
به همین دلیل، انتخاب فمتولیزیک نباید بر اساس تجربه دوستان یا صرفاً میزان شماره چشم انجام شود. نتیجه معاینه و تصویربرداری قرنیه است که مشخص می‌کند آیا این روش برای فرد مناسب است یا روش دیگری باید بررسی شود.
مزایای فمتولیزیک برای حذف عینک چیست؟
یکی از تفاوت‌های اصلی فمتولیزیک با LASIK قدیمی، استفاده از لیزر فمتوسکند برای ایجاد فلپ قرنیه است. در افرادی که شرایط مناسب دارند، این روش می‌تواند وابستگی به عینک یا لنز را کاهش دهد و معمولاً روند بازگشت بینایی نسبتاً سریع است.
فمتولیزیک می‌تواند برای اصلاح برخی درجات نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم استفاده شود، اما محدوده اصلاح برای همه افراد یکسان نیست. بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس یک عدد مشخص درباره نتیجه عمل تصمیم گرفت.
نکته مهم این است که هدف جراحی، کاهش وابستگی به عینک است و نه تضمین بی‌نیازی دائمی از عینک. ممکن است بعضی افراد همچنان در شرایط خاص یا در سال‌های بعد به عینک نیاز پیدا کنند.
عوارض و محدودیت‌های فمتولیزیک چیست؟
فمتولیزیک مانند هر عمل جراحی دیگری بدون احتمال عارضه نیست. خشکی چشم، تاری یا نوسان دید، حساسیت به نور، مشاهده هاله و خیرگی اطراف منابع نور و کاهش کیفیت دید در شب از عوارضی هستند که ممکن است پس از جراحی ایجاد شوند. بسیاری از این علائم با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کنند، اما در برخی افراد ممکن است مدت بیشتری باقی بمانند.
خشکی چشم اهمیت ویژه‌ای دارد؛ به همین دلیل اگر فرد پیش از عمل خشکی چشم داشته باشد، باید وضعیت آن ابتدا ارزیابی و در صورت نیاز کنترل شود. انجام جراحی روی سطح چشم که وضعیت مناسبی ندارد می‌تواند احتمال مشکلات بعد از عمل را افزایش دهد.
از طرف دیگر، اصلاح کامل عیب انکساری همیشه تضمین‌شده نیست و ممکن است کم یا بیش‌اصلاحی رخ دهد. افزایش سن نیز می‌تواند باعث تغییر نیاز بینایی شود و جراحی اصلاح عیوب انکساری مانع ایجاد پیرچشمی نمی‌شود.
فمتولیزیک بهتر است یا لازک و PRK و اسمایل؟
هیچ روش حذف عینکی برای همه افراد بهترین گزینه نیست. ضخامت و شکل قرنیه، میزان عیب انکساری، خشکی چشم، سبک زندگی و نتیجه بررسی‌های تخصصی می‌توانند در انتخاب روش تأثیر داشته باشند.
به عنوان مثال افرادی که در معرض ضربه مستقیم به چشم قرار دارند ممکن است بر اساس شرایطشان گزینه‌هایی مانند PRK یا اسمایل را نیز بررسی کنند. در برخی افراد نیز وضعیت قرنیه یا سطح چشم باعث می‌شود روش دیگری نسبت به LASIK انتخاب شود.
بنابراین مقایسه فمتولیزیک با لازک، PRK و اسمایل فقط بر اساس سرعت بهبود یا محبوبیت یک روش درست نیست و تصمیم نهایی باید بعد از معاینه چشم‌پزشک گرفته شود.
قبل از فمتولیزیک چه بررسی‌هایی لازم است؟
پیش از عمل معمولاً شماره چشم، سلامت سطح چشم، شکل و ضخامت قرنیه و سایر شاخص‌های مورد نیاز برای تعیین صلاحیت جراحی بررسی می‌شوند. اگر شماره چشم در مدت اخیر تغییر کرده باشد یا خشکی چشم وجود داشته باشد، ممکن است ابتدا این مشکلات بررسی و کنترل شوند.
همچنین باید سابقه بیماری‌های چشمی، جراحی‌های قبلی، داروهای مصرفی و بیماری‌های مهم عمومی را با چشم‌پزشک در میان گذاشت. داشتن انتظار واقع‌بینانه از نتیجه نیز اهمیت زیادی دارد.
در نهایت، اگر نتیجه معاینات نشان دهد فمتولیزیک برای فرد مناسب نیست، ممکن است پزشک روش دیگری مانند PRK یا اسمایل را پیشنهاد کند یا انجام جراحی اصلاح عیوب انکساری را به طور کلی مناسب نداند.
جمع‌بندی
فمتولیزیک یکی از روش‌های لیزری اصلاح نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم است که در آن ایجاد فلپ قرنیه با لیزر فمتوسکند انجام می‌شود و سپس شکل قرنیه با لیزر اصلاح می‌شود.
مناسب بودن این روش به شماره چشم محدود نمی‌شود و عواملی مانند ضخامت و شکل قرنیه، ثابت بودن شماره چشم، سلامت سطح چشم و وجود خشکی چشم نیز اهمیت دارند. فمتولیزیک می‌تواند وابستگی به عینک را کاهش دهد، اما نتیجه آن برای همه افراد یکسان نیست و احتمال عوارض یا نیاز مجدد به عینک وجود دارد.
سلامت زیستی