استنلس استیل به دلیل ظاهر مدرن و مقاومت مناسب در برابر خوردگی، در سینک، یخچال، اجاق، هود، تجهیزات آشپزخانه و بسیاری از محیطهای صنعتی و تجاری استفاده میشود. با این حال، «ضدزنگ» بودن به معنای مقاوم بودن در برابر هر نوع شوینده یا روش نظافت نیست. باقیماندن مواد شیمیایی، نمک، رسوبات آب و ذرات فلزی میتواند به مرور ظاهر سطح را تغییر دهد و حتی در شرایط نامناسب باعث خوردگی موضعی شود.
برای بیشتر سطوح استیل خانگی، روش سادهای شامل آب گرم، مقدار کمی شوینده ملایم، دستمال نرم، آبکشی مناسب و خشککردن کامل کافی است. مهمتر از استفاده از مواد متعدد، انتخاب ابزار مناسب و توجه به جهت بافت سطح است.
استفاده از شوینده نامناسب میتواند به استیل آسیب بزند
یکی از اشتباههای رایج این است که هر شویندهای که برای سطوح دیگر خانه مناسب است، روی استیل نیز استفاده شود. پودرهای ساینده، پاککنندههای بسیار قوی و برخی مواد حاوی ترکیبات کلردار میتوانند ظاهر سطح را تغییر دهند و در شرایط نامناسب باعث لکه یا خوردگی موضعی شوند. انجمن استنلس استیل بریتانیا نیز درباره تماس مواد کلردار و سفیدکنندهها با استیل هشدار داده است.
برای نظافت معمول، آب گرم و شوینده ملایم معمولاً انتخاب مناسبی است. اگر قصد استفاده از یک محصول تخصصی را دارید، دستورالعمل سازنده همان سطح یا وسیله را بررسی کنید؛ زیرا نوع پرداخت استیل و کاربرد وسیله میتواند روی روش مناسب نظافت تأثیر بگذارد.
یک نکته مهم دیگر این است که سفیدکننده را نباید صرفاً به دلیل قدرت ضدعفونیکنندگی آن، گزینه مناسبی برای استیل در نظر گرفت. ترکیبات هیپوکلریت میتوانند در شرایطی باعث لکهدار شدن و خوردگی حفرهای شوند.
پاک کردن استیل برخلاف جهت بافت سطح
بسیاری از سطوح استیل دارای خطوط ظریف و جهتدار هستند که در اصطلاح به آنها بافت یا خطوط پرداخت گفته میشود. کشیدن دستمال عمود بر این خطوط یا حرکت دادن آن به شکل نامنظم میتواند رد دستمال را بیشتر نمایان کند و در صورت وجود ذرات سخت روی سطح، احتمال ایجاد خطوخش نیز افزایش پیدا کند.
بهتر است هنگام تمیزکردن، حرکت دستمال در امتداد همین خطوط انجام شود. این توصیه برای سطوح برسخورده اهمیت بیشتری دارد و در راهنماهای تخصصی نگهداری استیل نیز بر حرکت در جهت بافت تأکید شده است.
اگر روی سطح ذرات شن، چربی خشکشده یا آلودگی سخت وجود دارد، ابتدا آن را نرم و جدا کنید و بعد دستمال بکشید. فشار زیاد یا حرکت رفتوبرگشتی شدید، بهخصوص روی پرداختهای حساس، روش مناسبی برای تمیزکردن نیست.
قبل از پولیش، آلودگیهای سطح را کاملاً پاک کنید
پولیشکردن استیل در حالی که سطح هنوز چربی، گردوغبار یا ذرات غذا دارد، میتواند نتیجه نامطلوبی ایجاد کند. در چنین شرایطی دستمال بهجای برداشتن آلودگی، آن را روی سطح پخش میکند و ممکن است لکههای بیشتری ایجاد شود.
ابتدا با یک دستمال نرم و مرطوب آلودگی را جدا کنید. برای چربی بیشتر میتوان از مقدار کمی شوینده ملایم استفاده کرد و سپس سطح را با آب تمیز کرد. بعد از آن، اگر ظاهر براقتری میخواهید، میتوانید از محصول مخصوص استیل مطابق دستور سازنده استفاده کنید.
استفاده از مقدار زیاد پولیش نیز لزوماً نتیجه بهتری ایجاد نمیکند. باقیماندن لایهای از مواد روی سطح میتواند خودش باعث ایجاد رد و جذب گردوغبار شود.
استفاده بیش از حد از شوینده باعث تمیزی بیشتر نمیشود
یکی دیگر از اشتباههای رایج، افزایش مقدار شوینده برای از بین بردن لکههای سخت است. در بسیاری از موارد، مقدار کمی شوینده ملایم همراه با دستمال مناسب کافی است و استفاده بیش از اندازه فقط کار آبکشی و خشککردن را دشوارتر میکند.
برای نظافت روزانه میتوانید ابتدا آب گرم و دستمال نرم را امتحان کنید. اگر آلودگی چرب یا مقاوم بود، مقدار کمی شوینده مناسب اضافه کنید و بعد سطح را با آب تمیز پاک کنید.
اگر بعد از تمیزکاری سطح همچنان کدر یا لکهدار به نظر میرسد، بهجای اضافه کردن شوینده، ابتدا بررسی کنید که آیا باقیمانده مواد روی سطح مانده یا خیر. آبکشی و خشککردن صحیح در بسیاری از موارد ظاهر سطح را بهتر میکند.
اسکاچ زبر و سیم ظرفشویی را روی استیل استفاده نکنید
سیم ظرفشویی، پدهای زبر، برسهای سخت و ابزار فلزی میتوانند روی استیل خط ایجاد کنند. علاوه بر این، ذرات آهن جداشده از سیم ظرفشویی یا ابزارهای فولادی ممکن است روی سطح استیل باقی بمانند و در محیط مرطوب به شکل لکههای زنگمانند ظاهر شوند.
برای نظافت معمول، دستمال میکروفایبر یا اسفنج نرم انتخاب مناسبتری است. خود دستمال نیز باید تمیز باشد؛ زیرا شن، ذرات خشکشده غذا یا باقیمانده آلودگی در الیاف آن میتواند هنگام کشیدهشدن روی سطح باعث ایجاد خراش شود.
اگر سطح استیل از قبل خراش برداشته است، برای ترمیم آن نباید بدون شناخت نوع پرداخت سراغ سایندههای قوی رفت. در برخی موارد ترمیم سطح به تجهیزات و روش تخصصی نیاز دارد و انجام نادرست آن میتواند ظاهر قسمت آسیبدیده را با سایر بخشها متفاوت کند.
اجازه ندهید قطرات آب روی استیل خشک شوند
خشکشدن طبیعی آب روی استیل میتواند مخصوصاً در مناطقی که آب سخت دارند، لکههای معدنی و رسوب ایجاد کند. به همین دلیل بعد از شستوشو بهتر است آب اضافی با یک دستمال تمیز و نرم از روی سطح گرفته شود.
این موضوع در سینک، شیرآلات و اطراف محل خروج آب اهمیت بیشتری دارد. اگر لکههای سفید ناشی از املاح ایجاد شده باشند، استفاده کنترلشده از محلول مناسب برای رسوبات و سپس آبکشی و خشککردن میتواند کمککننده باشد. منابع تخصصی نگهداری استیل نیز برای رسوبات آب سخت، استفاده از سرکه رقیق و سپس آبکشی و خشککردن را به عنوان یکی از روشهای قابل استفاده معرفی کردهاند.
اگر از هر محلول اسیدی یا پاککنندهای استفاده میکنید، ابتدا دستورالعمل محصول و سازگاری آن با سطح را بررسی کنید و اجازه ندهید ماده برای مدت طولانی روی استیل باقی بماند.
نظافت استیل را با یک روش ثابت و منظم انجام دهید
تمیزکردن استیل با حرکتهای سریع و نامنظم معمولاً نتیجه خوبی ندارد. یک روش ساده و قابل تکرار بهتر است: ابتدا آلودگیهای آزاد را بردارید، سپس سطح را با دستمال نرم و شوینده ملایم تمیز کنید و در نهایت با آب تمیز و یک دستمال خشک، باقیمانده مواد و رطوبت را از بین ببرید.
در سطوح دارای بافت، تمام حرکات دستمال را در امتداد خطوط سطح انجام دهید. همچنین بهتر است قسمتهای کوچکتر را یکییکی تمیز کنید تا شوینده یا آب قبل از پاکشدن روی سطح خشک نشود.
برای لکههای سختتر نیز بهتر است شدت پاککردن را بهتدریج افزایش دهید، نه اینکه از همان ابتدا سراغ مواد شیمیایی قوی یا ابزار ساینده بروید. راهنمای انجمن استنلس استیل بریتانیا نیز توصیه میکند تا حد امکان از ملایمترین روش مؤثر استفاده شود.
روش صحیح تمیز کردن روزانه استیل بدون لکه و رد دستمال
برای بیشتر سطوح استیل خانگی میتوانید از این روال ساده استفاده کنید:
- ابتدا گردوغبار و آلودگیهای خشک را با دستمال نرم بردارید.
- دستمال میکروفایبر را با آب گرم مرطوب کنید و در صورت نیاز مقدار کمی شوینده ملایم به کار ببرید.
- سطح را در جهت خطوط بافت تمیز کنید.
- باقیمانده شوینده را با دستمال مرطوب و آب تمیز پاک کنید.
- در پایان با یک دستمال خشک و بدون پرز سطح را کاملاً خشک کنید.
- برای لکههای آب سخت یا آلودگیهای مقاوم، روش مخصوص همان نوع لکه را انتخاب کنید.
در نظافت روزمره، همین روش ساده معمولاً از استفاده مکرر از پولیش و مواد شیمیایی قوی نتیجه بهتری دارد. هدف این است که آلودگی قبل از خشکشدن از سطح جدا شود و هیچ مادهای برای مدت طولانی روی استیل باقی نماند.
یک نکته مهم دیگر این است که «استیل ضدزنگ» به معنی «غیرقابللکهشدن» یا «غیرقابلخوردگی» نیست. مقاومت این فلز به شرایط محیط، نوع آلیاژ، کیفیت پرداخت و میزان آلودگی سطح بستگی دارد. نگهداری منظم باعث میشود رسوبات و آلودگیهایی که میتوانند ظاهر و مقاومت سطح را تحت تأثیر قرار دهند، تجمع پیدا نکنند.
سلامتزیستی