با شروع فصل پاییز، موارد عفونت‌های ویروسی تنفسی افزایش پیدا کرده و تازه‌ترین آمار منتشرشده از وضعیت بیماری‌های تنفسی در کشور، توجه ویژه‌ای به شیوع آنفلوانزا در کودکان نشان می‌دهد. طبق داده‌های مربوط به هفته منتهی به ۱۱ مهر ۱۴۰۵، ۳۹.۳ درصد موارد مثبت آنفلوانزا مربوط به کودکان بوده است.
در میان گروه‌های سنی، کودکان ۶ تا ۱۵ سال با سهم ۱۷.۴ درصدی بیشترین میزان ابتلا را داشته‌اند. هم‌زمان، ویروس آنفلوانزای نوع B همچنان نوع غالب در گردش کشور گزارش شده است.
شیوع آنفلوانزا در کودکان به چه معناست؟
افزایش ابتلا در کودکان با آغاز سال تحصیلی و حضور بیشتر آن‌ها در مدرسه و مهدکودک ارتباط دارد. تماس نزدیک کودکان با یکدیگر باعث می‌شود ویروس‌های تنفسی راحت‌تر منتقل شوند. آنفلوانزا نیز می‌تواند با علائمی مانند تب، سرفه، گلودرد، آبریزش بینی، سردرد، بدن‌درد و خستگی ظاهر شود. در کودکان گاهی تهوع، استفراغ یا اسهال نیز همراه علائم تنفسی دیده می‌شود.
در همان گزارش، ۹.۳ درصد مراجعان سرپایی علائم شبه‌آنفلوانزا داشته‌اند و ۹.۷ درصد بیماران بستری با علائم شدید تنفسی مواجه بوده‌اند. میزان نمونه‌های مثبت آنفلوانزا نیز ۲.۹ درصد گزارش شده است. در مقابل، میزان نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ از ۱۷.۴ درصد در هفته قبل به ۱۳.۷ درصد کاهش یافته، اما همچنان بالاتر از آستانه هشدار بالا قرار دارد.
کدام کودکان بیشتر در معرض عوارض آنفلوانزا هستند؟
کودکان ۶ ماه تا ۵ سال، به‌خصوص کودکان کم‌سن، در برابر عوارض آنفلوانزا آسیب‌پذیرتر هستند. کودکان مبتلا به آسم، بیماری‌های قلبی، دیابت، سرطان یا مشکلات تضعیف‌کننده سیستم ایمنی نیز در گروه‌های پرخطر قرار می‌گیرند.
در صورت بروز علائم، باید وضعیت عمومی کودک، میزان مصرف مایعات و نحوه تنفس او زیر نظر باشد. دشواری تنفس، تنفس بسیار سریع، تغییر رنگ لب‌ها یا پوست، بی‌حالی شدید، کاهش واضح ادرار و نشانه‌های کم‌آبی از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی فوری دارند.
استان‌های بوشهر و فارس نیز در گزارش اخیر از نظر موارد مثبت آنفلوانزا بالاتر از آستانه هشدار بالا قرار گرفته‌اند. این موضوع به معنی یکسان بودن وضعیت در تمام نقاط کشور نیست و میزان شیوع می‌تواند بین استان‌ها و در هفته‌های مختلف تغییر کند.
آیا برای آنفلوانزا باید آنتی‌بیوتیک مصرف کرد؟
خیر. آنفلوانزا یک عفونت ویروسی است و آنتی‌بیوتیک مستقیماً روی ویروس آنفلوانزا اثر ندارد. بنابراین مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک برای تب، سرفه یا علائم آنفلوانزا توصیه نمی‌شود.
با این حال، ممکن است کودک در جریان بیماری دچار عارضه‌ای مانند عفونت گوش یا عفونت باکتریایی تنفسی شود. در چنین شرایطی پزشک پس از معاینه می‌تواند درمان مناسب را تجویز کند. آنتی‌ویروس‌های مخصوص آنفلوانزا نیز در برخی کودکان، به‌خصوص افراد پرخطر یا در شرایط خاص، ممکن است با تشخیص پزشک مورد استفاده قرار گیرند.
استراحت، مصرف مایعات کافی و کنترل علائم طبق نظر پزشک معمولاً بخش مهمی از مراقبت از کودک بیمار است. اگر علائم پس از بهبود دوباره شدید شوند یا وضعیت تنفسی کودک بدتر شود، مراجعه پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
بهترین راه‌های پیشگیری از آنفلوانزا در فصل پاییز و زمستان
رعایت چند عادت ساده می‌تواند احتمال انتقال ویروس‌های تنفسی را کاهش دهد. شستن مرتب دست‌ها با آب و صابون، پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه یا عطسه، تهویه مناسب فضاهای بسته و پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار از اقدامات مهم هستند.
در محیط‌های شلوغ و در شرایطی که احتمال انتقال بیماری زیاد است، استفاده از ماسک نیز می‌تواند به کاهش تماس با ذرات تنفسی کمک کند. بهتر است کودک دارای علائم بیماری نیز تا زمان بهبود، از حضور غیرضروری در مدرسه، مهدکودک و مکان‌های پرتجمع خودداری کند.
واکسیناسیون سالانه آنفلوانزا نیز یکی از مهم‌ترین روش‌های پیشگیری از بیماری شدید است. انجمن پزشکی کودکان آمریکا واکسیناسیون سالانه آنفلوانزا را برای افراد ۶ ماهه و بالاتر که منع پزشکی ندارند توصیه می‌کند.
در مجموع، افزایش سهم کودکان از موارد مثبت آنفلوانزا نشان می‌دهد که خانواده‌ها باید در فصل سرد نسبت به علائم بیماری و راه‌های انتقال آن حساس‌تر باشند. رعایت بهداشت دست، کاهش تماس غیرضروری با افراد بیمار، تهویه مناسب و توجه به واکسیناسیون می‌تواند به کاهش خطر بیماری کمک کند.
این مطلب جایگزین تشخیص و توصیه پزشک نیست و در صورت بروز علائم شدید یا نگرانی درباره وضعیت کودک، باید با پزشک یا مرکز درمانی مشورت شود.
سلامت زیستی