طرح جدید استفاده از کارت بانکی در جایگاه‌های سوخت در تهران آغاز شده است، اما برخلاف برداشتی که از عنوان «جایگزینی کارت بانکی با کارت سوخت» ممکن است ایجاد شود، در این مرحله قرار نیست کارت سوخت شخصی به‌طور کامل حذف شود. هدف اصلی طرح فعلی، شناسه‌دار کردن فرایند استفاده از کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها و افزایش امکان شناسایی و مدیریت برداشت سوخت است.
کارت بانکی جایگزین کارت سوخت می‌شود یا نه؟
در حال حاضر کارت بانکی جایگزین کارت سوخت شخصی نشده است. کارت سوخت شخصی همچنان معتبر است و سهمیه آن نیز طبق روال مربوط به کارت سوخت اختصاص پیدا می‌کند.
تغییر اصلی مربوط به کارت‌های اضطراری یا آزاد جایگاه است. این کارت‌ها در گذشته برای مواقعی مانند فراموش کردن کارت سوخت استفاده می‌شدند و به دلیل شناسه‌دار نبودن، امکان مدیریت دقیق میزان برداشت سوخت با آن‌ها محدودتر بود. طبق اعلام مدیر سامانه هوشمند سوخت، استفاده از کارت‌های اضطراری در شهریور به حدود ۴۰ درصد برداشت‌ها رسیده بود و همین موضوع یکی از دلایل اجرای طرح جدید عنوان شده است.
در این روش، کارت بانکی بیشتر نقش احراز هویت و شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری را دارد و نباید آن را با انتقال کامل سهمیه کارت سوخت به کارت بانکی یکی دانست.
سوخت‌گیری با کارت بانکی چگونه انجام می‌شود؟
در جایگاه‌هایی که طرح جدید فعال شده است، راننده ابتدا کارت بانکی معتبر خود را در دستگاه مربوط قرار می‌دهد. پس از انجام احراز هویت، رسید یا ووچر دارای یک رمز چهار رقمی در اختیار او قرار می‌گیرد و از این رمز برای ادامه فرایند سوخت‌گیری استفاده می‌شود.
طبق توضیحات منتشرشده، برای این فرایند نیازی به دریافت پیامک یا ارسال اطلاعات از طریق تلفن همراه نیست و احراز هویت و صدور رمز در همان جایگاه انجام می‌شود. بنابراین اگر کارت بانکی همراهتان باشد، انجام این بخش از فرایند به تلفن همراه وابسته نیست.
در گزارش‌های جدیدتر درباره اجرای طرح، دریافت رمز یک‌بارمصرف و احراز هویت بانکی به‌عنوان جایگزین روش قدیمی استفاده از رمز عمومی کارت اضطراری توضیح داده شده است.
سقف سوخت‌گیری با کارت بانکی چقدر است؟
طبق اعلام مربوط به اجرای این طرح، سقف سوخت‌گیری در هر نوبت در تهران ۲۵ لیتر تعیین شده است. این عدد مربوط به شیوه جدید سوخت‌گیری در چارچوب طرح فعلی است و نباید آن را با سهمیه ماهانه خودرو اشتباه گرفت.
بنابراین داشتن کارت بانکی به معنی دریافت سهمیه جدید یا افزایش سهمیه خودرو نیست. کارت بانکی در این طرح برای شناسایی و ثبت فرایند برداشت سوخت مورد استفاده قرار می‌گیرد.
اجرای طرح کارت بانکی سوخت از تهران تا سراسر کشور
اجرای این طرح در تعدادی از جایگاه‌های تهران آغاز شده است. گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهند که برنامه برای گسترش آن به سایر جایگاه‌ها و سپس سراسر کشور در نظر گرفته شده است؛ با این حال زمان‌بندی اجرای کامل می‌تواند به آماده بودن زیرساخت‌ها و شرایط اجرایی بستگی داشته باشد.
هم‌زمان باید بین این طرح و برنامه گسترده‌تر انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی تفاوت قائل شد. درباره انتقال فنی سهمیه کارت سوخت به کارت بانکی نیز برنامه‌های جداگانه‌ای مطرح شده است و اجرای آن موضوعی متفاوت از شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری جایگاه‌هاست.
بنابراین در شرایط فعلی، بهتر است کارت سوخت شخصی خود را همچنان همراه داشته باشید و تصور نکنید که کارت بانکی در همه جایگاه‌ها و برای همه انواع سوخت‌گیری جای کارت سوخت را گرفته است.
چرا کارت بانکی وارد فرایند سوخت‌گیری شده است؟
هدف اصلی این طرح افزایش شفافیت و امکان مدیریت بهتر مقدار سوخت برداشت‌شده است. وقتی استفاده از کارت اضطراری جایگاه با یک کارت بانکی معتبر و فرایند احراز هویت همراه شود، ثبت اطلاعات مصرف‌کننده و محل برداشت سوخت دقیق‌تر خواهد شد. این موضوع به‌ویژه برای مدیریت مصرف و مقابله با عرضه خارج از شبکه اهمیت دارد.
یکی دیگر از اهداف مطرح‌شده، کاهش وابستگی به اپراتور جایگاه است. در روش جدید، بخشی از فرایند شناسایی و صدور مجوز سوخت‌گیری به‌صورت سیستمی انجام می‌شود و نقش نیروی انسانی در این بخش کاهش پیدا می‌کند.
در نتیجه، طرح فعلی را باید بیشتر یک تغییر در شیوه استفاده از کارت اضطراری جایگاه دانست، نه پایان کارت سوخت شخصی. تا زمانی که اجرای سراسری و سازوکار نهایی انتقال سهمیه اعلام نشود، نگهداری کارت سوخت شخصی همچنان ضروری است.
سلامت زیستی