طرح شخصیسازی کارت بلیت مترو تهران از اول مهر ۱۴۰۵ آغاز شده است. مهمترین تغییر این طرح آن است که کارت بلیت به اطلاعات دارنده متصل میشود و در صورت گم شدن یا سرقت، امکان غیرفعال کردن کارت و حفظ اعتبار باقیمانده فراهم خواهد بود. همچنین برای نخستینبار امکان صدور کارت المثنی برای کارتهای شخصیسازیشده در نظر گرفته شده است.
شخصیسازی کارت علاوه بر حفظ موجودی، زیرساختی برای ارائه تخفیفهای قانونی و برخی خدمات جدید حملونقل عمومی ایجاد میکند. اتصال کارت به اطلاعات هویتی همچنین میتواند شناسایی افراد مشمول طرحهای حمایتی یا تخفیفدار را سادهتر کند.
شخصیسازی کارت بلیت مترو چه مزایایی دارد؟
پیش از اجرای این طرح، در صورت مفقودی یا سرقت کارت بلیت معمولی، شناسایی مالک کارت و انتقال اعتبار باقیمانده امکانپذیر نبود. در کارت شخصیسازیشده، اطلاعات کارت به دارنده آن متصل است و مسافر میتواند مفقودی یا سرقت را اعلام کند تا کارت قبلی غیرفعال شود. اعتبار باقیمانده نیز طبق سازوکار پیشبینیشده حفظ خواهد شد.
از مهمترین مزایای اعلامشده برای کارت شخصیسازیشده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- حفظ موجودی کارت پس از اعلام مفقودی یا سرقت
- امکان صدور کارت المثنی
- اتصال کارت به اطلاعات هویتی دارنده
- فراهم شدن زیرساخت برای تخفیفهای قانونی
- امکان استفاده از برخی خدمات مرتبط با بیمه مسافران
- مدیریت بهتر اعتبار و خدمات حملونقل عمومی
در مصوبههای قبلی تهران نیز برای استفاده از حسابهای کاربری شخصیسازیشده در خرید یا شارژ بلیت، مشوقهایی در نظر گرفته شده بود. بنابراین شخصیسازی کارت تنها برای جلوگیری از سوخت شدن موجودی کاربرد ندارد و بخشی از مسیر دیجیتالی شدن خدمات حملونقل عمومی است.
اگر کارت مترو گم شود، موجودی آن چه میشود؟
در کارت شخصیسازیشده، گم شدن کارت به معنای از دست رفتن خودکار اعتبار آن نیست. مسافر باید مفقودی یا سرقت را اعلام کند تا کارت قبلی غیرفعال شود. پس از غیرفعال شدن کارت، اعتبار باقیمانده طبق سازوکار طرح قابل حفظ و استفاده در کارت جایگزین خواهد بود.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کارتهای مبلغدار در صورت گم شدن میتوانند حاوی اعتبار قابل توجهی باشند. امکان مسدودسازی کارت نیز مانع از آن میشود که فرد دیگری بتواند از کارت مفقودی استفاده کند.
البته باید توجه داشت که صرف گم شدن کارت، بدون اعلام مفقودی، به معنای مسدود شدن فوری آن نیست. بنابراین در صورت گم شدن کارت، بهتر است در سریعترین زمان ممکن وضعیت آن را از طریق سازوکار اعلامشده توسط سامانه یا شرکت بهرهبرداری مترو پیگیری کنید.
کارت المثنی مترو چگونه کار میکند؟
یکی از تغییرات مهم طرح جدید، فراهم شدن امکان صدور کارت المثنی مترو برای کارتهای شخصیسازیشده است. پیش از این، به دلیل نبود ارتباط مشخص میان کارت و دارنده آن، در صورت گم شدن کارت امکان انتقال اعتبار به کارت جدید وجود نداشت.
با اجرای شخصیسازی، کارت قبلی قابل شناسایی و غیرفعال کردن خواهد بود و اعتبار باقیمانده آن حفظ میشود. سپس کارت جایگزین میتواند به عنوان کارت مورد استفاده مسافر قرار گیرد.
جزئیات کامل مربوط به محل دریافت کارت المثنی، هزینه صدور و زمان آماده شدن کارت ممکن است بر اساس دستورالعمل اجرایی مترو اعلام یا تکمیل شود. بنابراین برای این موارد باید اطلاعیههای جدید شرکت بهرهبرداری متروی تهران و سامانه شهرزاد را ملاک قرار داد.
اتصال کارت مترو به کد ملی چه کاربردی دارد؟
یکی از پایههای اصلی شخصیسازی، ارتباط کارت با اطلاعات هویتی دارنده است. طبق توضیحات شرکت بهرهبرداری مترو، اتصال کارتهای شخصیسازیشده به کد ملی میتواند امکان اعمال تخفیفهای قانونی برای گروههای مختلف را فراهم کند.
این ساختار همچنین امکان ثبت دقیقتر زمان و نحوه استفاده فرد از حملونقل عمومی را فراهم میکند. مسئولان مترو گفتهاند که چنین اطلاعاتی میتواند زمینه استفاده از پوششهای بیمهای مرتبط با مسافران را نیز فراهم کند.
نکته مهم این است که اتصال کارت به کد ملی به خودی خود به معنای رایگان شدن مترو یا ایجاد تخفیف برای همه افراد نیست. میزان تخفیف و گروههای مشمول باید بر اساس مصوبات و مقررات مربوط تعیین شود.
نحوه شخصیسازی کارت بلیت مترو در شهرزاد
در حال حاضر یکی از مسیرهای اعلامشده برای شخصیسازی کارت، استفاده از سامانه شهرزاد و اتصال کارت بلیت به کیف پول شهروندی است. شهرزاد پیش از این نیز برای مدیریت خدمات حملونقل عمومی و کیف پول شهروندی مورد استفاده قرار گرفته بود و امکان مدیریت اعتبار و خدمات مرتبط با بلیت را فراهم میکرد.
برای انجام این کار، ابتدا وارد حساب کاربری خود در شهرزاد شوید و بخش مربوط به حملونقل عمومی یا کارت بلیت را بررسی کنید. سپس کارت بلیت مورد نظر را طبق گزینههای موجود به حساب کاربری و کیف پول شهروندی متصل کنید.
مسیر دقیق گزینهها ممکن است با توجه به نسخه سامانه یا برنامه تغییر کند؛ بنابراین در صورتی که گزینه شخصیسازی کارت را مشاهده نمیکنید، لازم است برنامه یا سامانه شهرزاد را بهروز کنید و اطلاعیههای جدید مربوط به اجرای طرح را بررسی کنید.
پیشتر نیز شهرزاد برای استفاده از کیف پول شهروندی در حملونقل عمومی معرفی شده بود و قابلیتهایی مانند مدیریت کارت مفقودی و استفاده از اعتبار حساب کاربری در خدمات حملونقل برای آن در نظر گرفته شده بود.
آیا مترو برای بعضی افراد رایگان میشود؟
موضوع رایگان شدن یا تخفیف ویژه مترو برای گروههای خاص، جدا از اصل شخصیسازی کارت است. طبق اظهارات منتشرشده از سوی شرکت بهرهبرداری مترو، لایحه هدفمندسازی استفاده رایگان از حملونقل عمومی در شورای اسلامی شهر تهران در حال بررسی است و گروههایی مانند دهکهای کمدرآمد، خانوادههای پرجمعیت، دانشآموزان و سربازان در آن مطرح شدهاند.
بنابراین نباید این موضوع را با اجرای طرح شخصیسازی یکی دانست. شخصیسازی کارت زیرساخت شناسایی و مدیریت خدمات را فراهم میکند، اما رایگان شدن سفر برای گروههای جدید نیازمند تصویب و اجرای مقررات مربوط است.
همچنین شرایط استفاده رایگان یا تخفیفدار گروههای مختلف ممکن است در هر دوره بر اساس مصوبات مدیریت شهری تغییر کند. در نتیجه برای اطلاع از شرایط فعلی باید آخرین اطلاعیه رسمی را بررسی کرد.
شخصیسازی کارت مترو چه تغییری برای مسافران ایجاد میکند؟
مهمترین تغییر برای مسافر، تبدیل کارت بلیت از یک کارت صرفاً مبلغدار به یک کارت قابل شناسایی است. در این ساختار، گم شدن کارت دیگر الزاماً به معنای از بین رفتن اعتبار آن نیست و امکان غیرفعال کردن کارت و صدور کارت جایگزین فراهم میشود.
از طرف دیگر، اتصال کارت به اطلاعات هویتی میتواند زمینه ارائه خدماتی مانند تخفیفهای هدفمند و برخی حمایتهای قانونی را فراهم کند. با این حال، جزئیات هر تخفیف یا خدمت باید بر اساس مقرراتی که برای آن تصویب میشود مشخص شود.
در نتیجه اگر از کارت بلیت مترو تهران استفاده میکنید، شخصیسازی آن میتواند برای جلوگیری از از دست رفتن موجودی در زمان مفقودی اهمیت داشته باشد. برای استفاده از امکانات جدید نیز بهتر است اطلاعات حساب شهرزاد و وضعیت اتصال کارت خود را بررسی کنید.
سلامتزیستی