ثبتنام طرح جدید اسقاط خودروهای فرسوده برای مالکان برخی خودروهای سنگین وارد مرحله اجرایی شده است. بر اساس بند «پ» ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم پیشرفت، مالکان اتوبوسها و کشندههای جادهای با عمر بیش از ۲۵ سال میتوانند در چارچوب این طرح برای دریافت مجوز واردات یک دستگاه اتوبوس یا کشنده با سن کمتر از ۱۰ سال اقدام کنند.
این طرح صرفاً به اسقاط خودرو محدود نمیشود و هدف اصلی آن ایجاد سازوکاری برای نوسازی ناوگان حملونقل جادهای است. جزئیات واردات و نحوه احراز شرایط نیز در آییننامه اجرایی دولت مشخص شده است.
ثبتنام اسقاط خودروهای فرسوده از ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
فرآیند اجرایی ثبت درخواست از سهشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ آغاز شده است و متقاضیان مشمول میتوانند درخواست خود را در سامانه مربوط به نوسازی ناوگان ثبت کنند. پیش از ثبت درخواست نیز باید شرایط خودرو و مدارک مالکیت بررسی شود.
این مرحله مربوط به همه خودروهای فرسوده نیست و تمرکز آن بر اتوبوسهای برونشهری و کشندههای جادهای مشمول قانون است. بنابراین صرف فرسوده بودن یک خودرو سواری یا کامیون به معنای قرار گرفتن آن در این طرح نیست.
سامانه نوسازی ناوگان برای این فرآیند به کار گرفته میشود و متقاضی باید اطلاعات خودرو و مدارک مالکیت را مطابق الزامات سامانه وارد کند. بر اساس آییننامه اجرایی نیز تأیید مالکیت خودروی فرسوده از طریق راهور انجام میشود.
چه کسانی میتوانند در طرح اسقاط خودرو ثبتنام کنند؟
مشمولان اصلی این طرح مالکان اتوبوس و کشنده جادهای با عمر بیش از ۲۵ سال هستند. مالک باید اسناد مثبته مالکیت خودرو را داشته باشد و خودرو نیز در سامانه مربوط ثبت و توسط مراجع مربوط احراز شود.
بنابراین پیش از اقدام باید سن خودرو و وضعیت مالکیت آن بررسی شود. داشتن خودروی قدیمی به تنهایی برای دریافت مجوز واردات کافی نیست و تأیید اطلاعات ثبتشده در سامانه نیز بخشی از فرآیند خواهد بود.
کدام خودروهای فرسوده مشمول واردات در برابر اسقاط هستند؟
قانون برنامه هفتم پیشرفت مقرر کرده است که در ازای اسقاط هر دستگاه اتوبوس یا کشنده جادهای با عمر بیش از ۲۵ سال، امکان صدور مجوز واردات یک دستگاه اتوبوس یا کشنده جادهای با سن کمتر از ۱۰ سال برای مالک فراهم شود.
در نتیجه، این امتیاز به شکل یک رابطه مستقیم میان خودروی فرسوده و خودروی جایگزین تعریف شده است؛ یعنی مالک خودروی مشمول پس از طی فرآیند قانونی میتواند برای واردات وسیله نقلیه جایگزین اقدام کند.
آییننامه اجرایی جزئیات بیشتری نیز دارد. خودروی وارداتی باید هنگام ورود به کشور کمتر از ۱۰ سال سن داشته باشد و از نظر استانداردهای مورد تأیید سازمان ملی استاندارد و الزامات زیستمحیطی نیز شرایط لازم را داشته باشد.
آیا خودروی وارداتی باید حتماً صفر باشد؟
خیر. در این طرح سقف سنی خودروی وارداتی کمتر از ۱۰ سال تعیین شده است. بنابراین سازوکار قانونی فقط به واردات خودروی صفرکیلومتر محدود نیست و خودروهای کارکرده نیز در صورت داشتن سایر شرایط میتوانند مشمول شوند.
سن خودرو بر اساس سال مدل مندرج در شناسه خودرو هنگام ورود به کشور بررسی میشود. علاوه بر سن خودرو، رعایت استانداردهای تعیینشده نیز برای واردات ضروری است.
شرایط دریافت مجوز واردات بعد از اسقاط خودرو
ثبت خودروی فرسوده در سامانه به معنای صدور فوری مجوز واردات نیست. متقاضی باید مراحل احراز مالکیت و تأیید اطلاعات را طی کند و تعهد مربوط به اسقاط خودرو را نیز ارائه دهد.
یکی از نکات مهم آییننامه این است که خودروی فرسوده ثبتشده تا زمان ترخیص خودروی وارداتی وارد فرآیند اسقاط نمیشود. در صورت وارد نشدن خودروی مورد درخواست نیز امکان انصراف از طرح در سامانه پیشبینی شده است.
برای شمارهگذاری اتوبوس یا کشنده وارداتی نیز ارائه گواهی اسقاط خودروی معرفیشده با عمر بیش از ۲۵ سال الزامی است. بنابراین میان ثبت اطلاعات خودروی فرسوده و مراحل نهایی واردات و شمارهگذاری ارتباط مستقیم وجود دارد.
تخفیف سود بازرگانی خودروهای وارداتی
آییننامه برای خودروهای وارداتی در این طرح تخفیفهایی در سود بازرگانی در نظر گرفته است که میزان آن به سن خودروی وارداتی و نوع وسیله نقلیه بستگی دارد.
| سن خودروی وارداتی | اتوبوس | کشنده |
|---|---|---|
| ۲ تا صفر سال | ۹۵٪ | ۲۰٪ |
| ۴ تا ۳ سال | ۹۰٪ | ۱۰٪ |
| ۶ تا ۵ سال | ۵۰٪ | ۳٪ |
| ۸ تا ۷ سال | ۳۰٪ | ۲٪ |
| ۱۰ تا ۹ سال | ۱۰٪ | ۱٪ |
این تخفیفها جدا از سایر مشوقهایی است که ممکن است طبق قوانین و مقررات دیگر برای واردات قابل استفاده باشد.
مدارک و شرایط مهم برای ثبت درخواست اسقاط
متقاضی پیش از ورود به فرآیند ثبت درخواست باید اطلاعات مالکیت و مدارک خودروی فرسوده را آماده کند. مهمترین مواردی که در آییننامه و فرآیند احراز شرایط مطرح شدهاند عبارتاند از:
- مالکیت مستند خودروی فرسوده
- ثبت اطلاعات خودرو در سامانه نوسازی ناوگان
- تأیید مالکیت توسط راهور
- ارائه تعهدنامه مربوط به اسقاط خودرو
- احراز شرایط خودرو پیش از دریافت مجوز ثبت سفارش
- رعایت شرایط سنی و استانداردی خودروی وارداتی
افرادی که شرایط واردات را دارند اما کارت بازرگانی ندارند نیز طبق آییننامه میتوانند عملیات اجرایی واردات را از طریق شرکتهای واردکننده واجد شرایط انجام دهند. بنابراین نداشتن کارت بازرگانی لزوماً به معنی حذف متقاضی از فرآیند نیست.
هدف طرح اسقاط اتوبوس و کشنده فرسوده چیست؟
این سازوکار با هدف نوسازی ناوگان حملونقل جادهای طراحی شده است. خروج خودروهای بسیار قدیمی و جایگزینی آنها با خودروهای جدیدتر میتواند در کنار نوسازی ناوگان، به کاهش مصرف سوخت و بهبود شرایط آلایندگی و ایمنی کمک کند؛ البته میزان تحقق این اهداف به نحوه اجرای طرح و تعداد خودروهای جایگزینشده بستگی دارد.
فرسودگی ناوگان حملونقل سنگین نیز موضوعی قدیمی در ایران است و گزارشهای مختلف از بالا بودن سهم خودروهای فرسوده در بخش حملونقل جادهای حکایت دارند. به همین دلیل اسقاط و جایگزینی ناوگان یکی از محورهای مهم سیاستهای نوسازی این بخش بوده است.
خلاصه شرایط اسقاط و واردات خودرو در سال ۱۴۰۵
در وضعیت فعلی، چارچوب طرح را میتوان اینگونه خلاصه کرد:
- خودروی فرسوده باید اتوبوس یا کشنده جادهای باشد.
- سن خودروی فرسوده باید بیش از ۲۵ سال باشد.
- مالکیت خودرو باید قابل احراز باشد.
- اطلاعات خودرو باید در سامانه مربوط ثبت شود.
- در ازای اسقاط هر خودروی مشمول امکان واردات یک اتوبوس یا کشنده با سن کمتر از ۱۰ سال پیشبینی شده است.
- خودروی وارداتی باید الزامات استاندارد و زیستمحیطی را رعایت کند.
- برای برخی گروههای سنی خودروهای وارداتی تخفیف سود بازرگانی در نظر گرفته شده است.
- شمارهگذاری خودروی وارداتی به ارائه گواهی اسقاط خودروی معرفیشده وابسته است.
این طرح در حال اجراست و جزئیات عملیاتی ثبت درخواست ممکن است بر اساس دستورالعملهای اجرایی و اطلاعیههای سامانه بهروزرسانی شود. بنابراین متقاضیان بهتر است پیش از ثبت درخواست، آخرین شرایط اعلامشده در سامانه نوسازی ناوگان را بررسی کنند.
سلامتزیستی