لباسهای بافت از پلیور و ژاکت گرفته تا لباسهای پشمی و کشمیر، به دلیل ساختار الیاف و نوع بافت، به مراقبت بیشتری نسبت به بسیاری از لباسهای معمولی نیاز دارند. شستشوی نادرست میتواند باعث آب رفتن لباس، تغییر فرم، کش آمدن، پرزدهی یا حتی آسیبدیدن الیاف شود. البته همه لباسهای بافت شرایط یکسانی ندارند و روش مناسب شستشو به جنس الیاف و دستور درجشده روی برچسب لباس بستگی دارد.
خبر خوب این است که با رعایت چند نکته ساده میتوان عمر لباس بافت را افزایش داد و ظاهر نرم و خوشفرم آن را برای مدت طولانی حفظ کرد. در این راهنما بررسی میکنیم لباس بافت را با چه شویندهای بشوییم، چه دمای آبی مناسب است، لباس بافت را با دست بشوییم یا ماشین لباسشویی و بعد از شستشو چگونه آن را خشک و نگهداری کنیم.
لباس بافت را با چه شویندهای بشوییم؟
برای شستن لباس بافت، بهخصوص لباسهای پشمی و کشمیر، بهتر است از شوینده ملایم مخصوص پشم و لباسهای ظریف استفاده شود. شویندههای خشن و برخی شویندههای آنزیمدار میتوانند برای الیاف پشم مناسب نباشند و به مرور کیفیت لباس را کاهش دهند. Woolmark نیز استفاده از شوینده خنثی و ملایم مخصوص پشم را توصیه میکند و درباره استفاده از سفیدکننده برای لباسهای پشمی هشدار میدهد.
بنابراین برای شستن بافت دخترانه و پسرانه، پلیور، ژاکت پشمی، لباس کشمیر و سایر بافتهای ظریف، این گزینهها مناسبتر هستند:
- شوینده مخصوص لباسهای پشمی و بافت
- شوینده ملایم مخصوص لباسهای ظریف
- شوینده خنثی و فاقد سفیدکننده
- شوینده مایع مخصوص الیاف حساس
اگر از شوینده پودری استفاده میکنید، بهتر است ابتدا آن را کاملاً در آب حل کنید تا ذرات غلیظ شوینده مستقیماً روی لباس قرار نگیرند. همچنین برای لباسهای پشمی نباید از سفیدکننده استفاده کرد.
آیا شامپو برای شستن لباس بافت مناسب است؟
استفاده از شامپو به عنوان جایگزین شوینده لباس، یک توصیه عمومی و قطعی برای تمام بافتها نیست. بهتر است به جای تکیه بر شامپو، از شویندهای استفاده شود که به طور مشخص برای پشم، کشمیر یا لباسهای ظریف طراحی شده است. این محصولات برای شستشوی الیاف حساس فرموله شدهاند و انتخاب مطمئنتری هستند.
آیا نرمکننده برای لباس بافت لازم است؟
استفاده از نرمکننده برای لباس بافت ضروری نیست. اگر برچسب لباس اجازه استفاده از نرمکننده را میدهد، مقدار بسیار کمی از محصول میتواند مورد استفاده قرار گیرد؛ اما مصرف بیش از حد نرمکننده برای لباسهای پشمی توصیه نمیشود. Woolmark هشدار میدهد که مصرف زیاد نرمکننده میتواند با افزایش حرکت الیاف به سطح لباس، احتمال پرزدهی را در شستشوهای بعدی بیشتر کند.
قبل از شستن لباس بافت چه کارهایی انجام دهیم؟
قبل از قرار دادن لباس در تشت یا ماشین لباسشویی، چند نکته ساده میتواند احتمال آسیب را کاهش دهد.
برچسب لباس را بررسی کنید
مهمترین مرحله، بررسی برچسب مراقبت لباس است. روی این برچسب معمولاً مشخص میشود که لباس باید با دست شسته شود، قابلیت شستشو با ماشین لباسشویی دارد یا باید به خشکشویی سپرده شود.
اگر روی لباس عبارت Dry Clean Only درج شده است، آن را در خانه نشویید. همچنین اگر لباس دارای علامت شستشوی دستی است، بهتر است از شستشوی ماشینی صرفنظر کنید.
لباس را پشتورو کنید
پشتورو کردن لباس قبل از شستشو باعث میشود سطح بیرونی آن کمتر در معرض اصطکاک قرار بگیرد. این کار میتواند به حفظ ظاهر لباس و کاهش ساییدگی سطحی کمک کند. Woolmark نیز پشتورو کردن لباسهای پشمی قبل از شستشو را توصیه میکند.
زیپ و دکمهها را ببندید
اگر لباس زیپ یا دکمه دارد، قبل از شستشو آنها را ببندید. جواهرات، کمربند یا اشیای متصل به لباس نیز بهتر است جدا شوند تا هنگام شستشو به بافت گیر نکنند.
شستشوی لباس بافت با دست؛ بهترین روش برای بافتهای حساس
برای لباسهایی که روی برچسب آنها عبارت Hand Wash Only درج شده است، شستشوی دستی انتخاب اصلی است. این روش برای لباسهای پشمی ظریف و بسیاری از بافتهای حساس نیز گزینه مناسبی محسوب میشود.
برای شستن لباس بافت با دست مراحل زیر را انجام دهید:
- یک تشت تمیز را با آب ولرم پر کنید.
- دمای آب را حدود ۳۰ درجه یا کمتر نگه دارید، مگر اینکه برچسب لباس دستور دیگری داده باشد.
- مقدار کمی شوینده مخصوص پشم یا لباسهای ظریف را در آب حل کنید.
- لباس را پشتورو کنید و داخل آب قرار دهید.
- اجازه دهید لباس حدود ۱۰ دقیقه خیس بخورد.
- لباس را بهآرامی در آب حرکت دهید و از مالش شدید خودداری کنید.
- لباس را به آرامی فشار دهید تا آلودگی و آب کثیف خارج شود.
- با آب تمیز آبکشی کنید.
- در پایان لباس را بهآرامی فشار دهید تا آب اضافی آن خارج شود.
Woolmark برای شستشوی دستی لباسهای پشمی، آب حدود ۳۰ درجه و شوینده ملایم را توصیه میکند و خیساندن حدود ۱۰ دقیقه را نیز پیشنهاد داده است.
لباس بافت را چنگ نزنید و نپیچانید
یکی از اشتباهات رایج، چنگ زدن یا پیچاندن لباس برای خارج کردن آب است. این کار میتواند به ساختار بافت فشار وارد کند و موجب کش آمدن یا تغییر فرم لباس شود.
به جای پیچاندن، لباس را با دست به آرامی فشار دهید. سپس میتوانید آن را داخل یک حوله تمیز قرار دهید و حوله را بهآرامی رول کنید تا بخشی از رطوبت جذب شود. انجمن مؤسسههای نظافت آمریکا نیز برای پلیورهای حساس، رول کردن لباس در حوله و فشار ملایم برای خارج کردن رطوبت اضافی را پیشنهاد میکند.
شستن لباس بافت در ماشین لباسشویی
همه لباسهای بافت الزاماً باید با دست شسته شوند. برخی لباسهای پشمی و بافتنی طبق دستور کارخانه قابلیت شستشو با ماشین لباسشویی دارند. اگر روی برچسب لباس اجازه شستشوی ماشینی داده شده است، باید از برنامه مخصوص پشم یا لباسهای ظریف استفاده کنید.
برای شستشوی ماشینی این نکات را رعایت کنید:
- لباس را پشتورو کنید.
- در صورت امکان از کیسه مخصوص شستشوی لباس استفاده کنید.
- برنامه Wool یا Delicate را انتخاب کنید.
- دمای آب را پایین نگه دارید.
- از شوینده مخصوص پشم یا لباسهای ظریف استفاده کنید.
- از دور خشککن شدید خودداری کنید.
- ماشین لباسشویی را بیش از حد پر نکنید.
- لباسهای بافت را همراه لباسهایی که زیپ، قلاب یا قطعات زبر دارند نشویید.
اگر ماشین لباسشویی برنامه مخصوص پشم ندارد، Woolmark استفاده از شستشوی آب سرد یا برنامه لباسهای ظریف را پیشنهاد میکند.
بهترین دمای آب برای شستن لباس بافت چقدر است؟
برای لباسهای بافت حساس، آب سرد یا ولرم معمولاً انتخاب مناسبتری است. برای شستشوی دستی لباسهای پشمی، دمای حدود ۳۰ درجه توصیه میشود. با این حال، دمای دقیق باید با توجه به برچسب مراقبت لباس انتخاب شود.
آب داغ و تغییرات شدید دما میتوانند برای برخی لباسهای پشمی مشکلساز باشند. بنابراین اگر درباره جنس یا روش شستشو مطمئن نیستید، آب سرد یا ولرم و برنامه لباسهای ظریف، انتخاب محتاطانهتری است.
چگونه از آب رفتن لباس بافت جلوگیری کنیم؟
آب رفتن یکی از نگرانیهای اصلی هنگام شستن پلیور و لباسهای پشمی است. برای کاهش احتمال آن:
- همیشه برچسب لباس را بررسی کنید.
- از آب داغ استفاده نکنید، مگر اینکه سازنده چنین دمایی را مجاز دانسته باشد.
- از شوینده ملایم مخصوص پشم استفاده کنید.
- لباس را بیش از حد مالش ندهید.
- از چنگ زدن و پیچاندن لباس خودداری کنید.
- لباس را با حرارت بالا خشک نکنید.
- هنگام خشک شدن، لباس را روی سطح صاف قرار دهید.
البته میزان جمعشدن لباس فقط به روش شستشو وابسته نیست و نوع الیاف و ساختار لباس نیز اهمیت دارد. برخی لباسهای پشمی مخصوصاً برای شستشوی ماشینی طراحی شدهاند و طبق دستور سازنده میتوان آنها را بارها شست بدون اینکه دچار جمعشدگی قابلتوجه شوند.
چگونه از پرز دادن لباس بافت جلوگیری کنیم؟
پرزدهی یا Pilling به شکلگیری گلولههای کوچک الیاف روی سطح لباس گفته میشود. این اتفاق همیشه به معنای بیکیفیت بودن لباس نیست و اصطکاک ناشی از پوشیدن و شستشو نیز میتواند در ایجاد آن نقش داشته باشد.
برای کاهش پرزدهی:
- لباس را پشتورو بشویید.
- از برنامه شستشوی ملایم استفاده کنید.
- لباس را با لباسهای زبر و دارای قطعات سخت نشویید.
- از مقدار زیاد شوینده یا نرمکننده استفاده نکنید.
- لباس را بیش از اندازه نشویید.
- هنگام پوشیدن، اصطکاک مداوم با کیف و سایر سطوح زبر را کاهش دهید.
اگر روی لباس پرز ایجاد شده است، میتوان پس از خشک شدن کامل، آنها را با پرزگیر مخصوص لباس بهآرامی جدا کرد. تیغ یا وسایل تیز ممکن است به الیاف و بافت لباس آسیب بزنند و بهتر است با احتیاط استفاده شوند.
خشککردن لباس بافت؛ مهمتر از چیزی که فکر میکنید
روش خشک کردن میتواند به اندازه روش شستشو روی فرم نهایی لباس تأثیر داشته باشد. مهمترین اصل برای پلیور و بافتنی این است که تا حد امکان به صورت صاف خشک شود.
پس از شستشو:
- لباس را به آرامی فشار دهید تا آب اضافی خارج شود.
- آن را داخل یک حوله تمیز قرار دهید.
- حوله را همراه لباس رول کنید و به آرامی فشار دهید.
- لباس را باز کنید و روی یک حوله خشک یا سطح مناسب قرار دهید.
- فرم لباس را با دست به اندازه اصلی برگردانید.
- اجازه دهید لباس در هوای آزاد و دور از نور مستقیم خورشید خشک شود.
Woolmark توصیه میکند لباسهای بافت مانند پلیور روی سطح صاف و در سایه خشک شوند. آویزان کردن لباس خیس میتواند به دلیل وزن آب باعث کش آمدن و از دست رفتن فرم آن شود.
آیا میتوان لباس بافت را در خشککن انداخت؟
این تصور که تمام لباسهای پشمی بدون استثنا نباید داخل خشککن قرار بگیرند دقیق نیست. برخی لباسها طبق برچسب مراقبت خود برای خشکشدن در خشککن طراحی شدهاند و ممکن است استفاده از دمای پایین یا برنامه مخصوص پشم برای آنها مجاز باشد.
بنابراین قبل از استفاده از خشککن، حتماً برچسب لباس را بررسی کنید. اگر چنین اجازهای روی لباس وجود ندارد، خشککردن روی سطح صاف انتخاب مطمئنتری است.
چرا نباید لباس بافت را روی بند یا چوبلباسی خشک کنیم؟
لباس بافت خیس وزن زیادی پیدا میکند و زمانی که از شانهها آویزان باشد، وزن آب به سمت پایین کشش ایجاد میکند. نتیجه این اتفاق میتواند کش آمدن قسمت پایین لباس، تغییر فرم شانهها و بلند شدن لباس باشد.
به همین دلیل بهتر است پلیور و سایر بافتنیها روی سطح صاف خشک شوند. Woolmark نیز آویزان کردن لباسهای بافت خیس را برای خشک کردن توصیه نمیکند.
آیا میتوان لباس بافت را زیر نور مستقیم خورشید خشک کرد؟
بهتر است لباس بافت را در سایه و دور از نور مستقیم خورشید خشک کنید. همچنین قرار دادن لباس پشمی روی رادیاتور یا نزدیک منبع حرارت مستقیم توصیه نمیشود، زیرا حرارت مستقیم میتواند به الیاف و رنگ لباس آسیب بزند.
اگر لباس بافت بعد از شستشو تغییر فرم داد چه کنیم؟
اگر لباس پس از شستشو کمی تغییر فرم داده است، تا زمانی که هنوز مرطوب است میتوان آن را با دست بهآرامی به فرم اولیه نزدیک کرد. لباس را روی یک سطح صاف قرار دهید و قسمتهای مختلف آن مانند سرشانه، آستین، طول و عرض را بهآرامی تنظیم کنید.
برای لباسهای ظریف، میتوان قبل از شستشو اندازه و فرم تقریبی آن را روی یک کاغذ ثبت کرد تا هنگام خشک کردن، لباس راحتتر به ابعاد اولیه برگردانده شود. این روش برای برخی پلیورهای حساس نیز به عنوان Blocking شناخته میشود.
آیا لباس بافت را بعد از هر بار پوشیدن باید بشوییم؟
خیر. شستشوی بیش از حد میتواند باعث افزایش اصطکاک و فرسودگی الیاف شود. برخی الیاف پشمی به صورت طبیعی در برابر بو و چروک مقاومت بیشتری دارند و در بسیاری از مواقع میتوان به جای شستشوی کامل، لباس را مدتی در هوای آزاد قرار داد.
اگر لباس فقط کمی بو گرفته اما لکه یا آلودگی جدی ندارد، قرار دادن آن روی سطح صاف در هوای آزاد برای مدتی میتواند گزینه مناسبی باشد.
لباس بافت را چگونه در کمد نگهداری کنیم؟
لباسهای بافت، بهخصوص پلیورهای سنگین، بهتر است برای مدت طولانی روی چوبلباسی قرار نگیرند. وزن لباس میتواند باعث کش آمدن شانهها و تغییر فرم آن شود. بهترین روش برای نگهداری طولانیمدت، تا کردن لباس و قرار دادن آن به صورت افقی در کمد یا کشو است.
برای نگهداری بهتر:
- لباس را کاملاً تمیز و خشک داخل کمد قرار دهید.
- لباسهای سنگین را تا کنید.
- از فشرده کردن بیش از حد لباسها خودداری کنید.
- کمد را خشک و دارای تهویه مناسب نگه دارید.
- لباس را از رطوبت و نور مستقیم دور نگه دارید.
- قبل از نگهداری طولانی، لکههای باقیمانده را برطرف کنید.
نگهداری لباس بافت در فصل گرم
با پایان فصل سرما، بسیاری از لباسهای بافت برای چند ماه از چرخه استفاده خارج میشوند. قبل از قرار دادن آنها در کمد، مطمئن شوید لباس کاملاً تمیز و خشک است. لکههای نامحسوس نیز بهتر است قبل از نگهداری طولانی برطرف شوند، زیرا آلودگیهای باقیمانده میتوانند در طول زمان به لباس آسیب بزنند یا حشرات را جذب کنند.
پس از شستشو و خشک شدن کامل، لباس را تا کنید و در محیطی خنک، خشک، تاریک و دارای تهویه مناسب قرار دهید. برای نگهداری طولانیمدت، کیسههای پارچهای یا جعبههای مناسب لباس میتوانند انتخاب خوبی باشند. مؤسسه American Cleaning Institute نیز توصیه میکند لباسهای بافت در محیط خنک، تاریک، خشک و دارای تهویه مناسب نگهداری شوند و از نگهداری آنها در کیسههای پلاستیکی که رطوبت را محبوس میکنند، پرهیز شود.
برای جلوگیری از بیدزدگی لباس بافت چه کنیم؟
تمیز نگه داشتن لباس پیش از قرار دادن آن در کمد اهمیت زیادی دارد، زیرا برخی آلودگیهای باقیمانده میتوانند حشرات را جذب کنند. مهمتر از استفاده از مواد خوشبوکننده، این است که لباس کاملاً تمیز و خشک باشد و محل نگهداری نیز خشک و مناسب باشد.
اگر قصد دارید از محصولاتی مانند کیسههای گیاهی معطر استفاده کنید، آنها را مستقیماً روی لباس قرار ندهید و در صورت حساسیت به بو یا مواد معطر، از این محصولات صرفنظر کنید.
اشتباهات رایج هنگام شستن لباس بافت
برخی اشتباهات میتوانند در مدت کوتاهی ظاهر یک لباس بافت را تغییر دهند:
استفاده از آب داغ
آب داغ برای بسیاری از لباسهای پشمی و ظریف انتخاب مناسبی نیست. دمای مجاز باید از روی برچسب لباس مشخص شود.
استفاده از شوینده قوی
شویندههای قوی و برخی شویندههای آنزیمدار برای پشم مناسب نیستند. شوینده ملایم مخصوص پشم انتخاب بهتری است.
چنگ زدن و پیچاندن لباس
این کار میتواند باعث کش آمدن و تغییر فرم بافت شود.
خشک کردن روی چوبلباسی
وزن لباس خیس میتواند باعث کشیدگی آن شود.
خشک کردن روی شوفاژ یا حرارت مستقیم
حرارت مستقیم میتواند به رنگ و الیاف لباس آسیب بزند.
استفاده بیدلیل از سفیدکننده
Woolmark استفاده از سفیدکنندههای کلردار و اکسیژنه را برای شستشوی پشم توصیه نمیکند.
شستشوی بیش از حد
اگر لباس تنها بو گرفته و کثیفی قابلتوجهی ندارد، میتوان ابتدا آن را هوا داد و از شستشوی غیرضروری جلوگیری کرد.
جمعبندی؛ بهترین روش شستن لباس بافت چیست؟
برای شستن لباس بافت، مهمترین اصل این است که برچسب مراقبت لباس را در اولویت قرار دهید. برای بافتهای پشمی و ظریف، استفاده از شوینده ملایم مخصوص پشم، آب سرد یا ولرم و شستشوی آرام انتخاب مناسبی است. اگر لباس برای شستشوی ماشینی مناسب باشد، برنامه Wool یا Delicate و شوینده مخصوص لباسهای ظریف گزینه بهتری نسبت به برنامههای معمولی هستند.
پس از شستشو نیز لباس را نچلانید و روی چوبلباسی آویزان نکنید. خارج کردن آب اضافی با حوله و خشک کردن لباس به صورت صاف در سایه، به حفظ فرم آن کمک میکند. همچنین لباسهای بافت را برای نگهداری طولانیمدت تا کنید و در محیطی خشک، خنک و دارای تهویه مناسب قرار دهید.
اگر این اصول ساده رعایت شوند، احتمال آب رفتن، کش آمدن، تغییر فرم و فرسودگی زودهنگام لباس بافت کاهش پیدا میکند و پلیور و ژاکت بافتنی میتوانند برای مدت طولانی ظاهر و کیفیت مناسب خود را حفظ کنند.
سلامتزیستی