سوزاندن هر نوع زباله یا وسیله قدیمی در شومینه کار بیخطری نیست. بعضی مواد هنگام سوختن دود سمی تولید میکنند، بعضی دیگر باعث تجمع دوده و مواد قابل اشتعال در دودکش میشوند و گروهی نیز ممکن است شعلههای ناگهانی و خطرناک ایجاد کنند. حتی بعضی انواع چوب که ظاهر طبیعی دارند، به دلیل رنگ، چسب یا مواد شیمیایی مورد استفاده در ساخت آنها برای سوختن مناسب نیستند.
برای استفاده ایمن از شومینه، بهتر است فقط از سوختهای مورد تأیید سازنده استفاده کنید. چوب طبیعی و خشک، در صورتی که بهدرستی آماده شده باشد، انتخاب رایجتری است؛ اما پلاستیک، چوب رنگشده، مقوا و زبالههای خانگی نباید به عنوان سوخت استفاده شوند.
چه چیزهایی را نباید در شومینه بسوزانیم؟
بعضی مواد خانگی ممکن است بهراحتی آتش بگیرند؛ اما این موضوع به معنای مناسب بودن آنها برای شومینه نیست. نوع دود تولیدشده، ترکیبات شیمیایی و میزان باقیمانده سوخت در دودکش از عواملی هستند که باید در انتخاب مواد قابل احتراق در نظر بگیرید.
چوب رنگشده، چسبدار و مواد چوبی فرآوریشده
تختههای رنگشده، چوبهای آغشته به مواد نگهدارنده، MDF، نئوپان و تخته چندلایی برای سوزاندن در شومینه مناسب نیستند. این محصولات ممکن است حاوی رنگ، رزین، چسب یا ترکیبات شیمیایی باشند که هنگام سوختن مواد آلاینده و گازهای مضر آزاد میکنند.
چوبهای قدیمی حصار، تیرهای ساختمانی و قطعات چوبی باقیمانده از تعمیرات نیز ممکن است با مواد ضدحشره یا ضدپوسیدگی تیمار شده باشند. حتی اگر این چوبها ظاهری شبیه هیزم طبیعی داشته باشند، نباید بدون اطمینان از نوع و ترکیبات آنها در شومینه استفاده کنید.
پلاستیک، لاستیک و زبالههای خانگی
بطریهای پلاستیکی، بستهبندی مواد غذایی، لاستیک، فوم و سایر زبالههای خانگی هنگام سوختن میتوانند دود سمی و ذرات آلاینده تولید کنند. بعضی از این مواد علاوه بر آلودگی هوا، باقیماندههایی ایجاد میکنند که به قطعات داخلی شومینه و مسیر خروج دود آسیب میزنند.
زبالههای خانگی را برای خالی کردن سطل زباله یا کاهش حجم پسماند در شومینه نسوزانید. این کار جایگزین مناسبی برای تفکیک و دفع اصولی زباله نیست.
مقوا، کاغذهای براق و مجلات رنگی
کاغذهای تبلیغاتی، مجلات براق، جعبههای چاپشده و مقواهای دارای روکش یا چسب، انتخاب مناسبی برای روشن نگه داشتن آتش نیستند. جوهرهای رنگی، پوششهای سطحی و مواد افزودنی آنها ممکن است هنگام سوختن آلاینده تولید کنند. سوختن مقدار زیاد کاغذ و مقوا نیز میتواند خاکستر و دوده زیادی ایجاد کند.
برای روشن کردن آتش، از آتشزنه استاندارد و مقدار کمی مواد طبیعی و خشک استفاده کنید؛ نه از بستهبندیها و کاغذهای دورریختنی.
مواد دیگری که نباید داخل شومینه قرار دهید
خطر بعضی مواد به ترکیبات شیمیایی آنها محدود نمیشود؛ رطوبت زیاد، وجود رزین یا احتمال ایجاد شعلههای شدید نیز میتواند استفاده از آنها را خطرناک کند. این مواد ممکن است دود بیشتری تولید کنند یا کنترل آتش را دشوارتر سازند.
چوب خیس، پوسیده و تازهبریدهشده
چوب مرطوب بهخوبی نمیسوزد؛ زیرا بخش زیادی از انرژی آتش صرف تبخیر آب موجود در آن میشود. در نتیجه، حرارت مفید کاهش پیدا میکند و دود و دوده بیشتری تولید میشود. این شرایط میتواند باعث تجمع کرئوزوت در دیواره دودکش شود؛ مادهای قیرمانند و بسیار قابل اشتعال که تجمع زیاد آن خطر آتشسوزی دودکش را افزایش میدهد.
برای شومینه از هیزم خشک و عملآوریشده استفاده کنید. میزان رطوبت مناسب معمولاً حدود ۲۰ درصد یا کمتر است. دستگاه رطوبتسنج چوب کمک میکند میزان رطوبت را دقیقتر بررسی کنید. چوبهای تازهبریدهشده را نیز تا زمان خشکشدن کافی نسوزانید.
درخت کریسمس و شاخههای تازه
درخت کریسمس، شاخههای تازه و سایر گیاهان همیشهسبز به دلیل داشتن رطوبت و ترکیبات رزینی برای سوزاندن در شومینه مناسب نیستند. شاخههای خشک و سوزنی ممکن است سریع آتش بگیرند و جرقههای زیادی ایجاد کنند. همچنین انداختن یک درخت کامل در شومینه میتواند باعث شعلهور شدن ناگهانی و افزایش خطر خروج جرقه شود.
بهتر است درخت و شاخههای تزئینی را پس از پایان استفاده، از روشهای مناسب جمعآوری و بازیافت کنید.
چوبهای ساحلی و چوبهای آغشته به نمک
چوبهایی که از ساحل دریا جمعآوری میشوند ممکن است به نمک و مواد دیگری آلوده باشند. سوزاندن چوبهای آغشته به نمک میتواند ترکیبات خورنده و آلاینده ایجاد کند و به قطعات فلزی یا مسیر دود آسیب بزند. از طرف دیگر، نمیتوان صرفاً با ظاهر چوب تشخیص داد که چه موادی در آن جذب شدهاند.
بنزین، نفت و مایعات آتشزا
هرگز برای روشن کردن یا تقویت آتش شومینه از بنزین، نفت، تینر، الکل یا سایر مایعات آتشزا استفاده نکنید. این مواد ممکن است بخارهای قابل اشتعال تولید کنند و باعث شعلهور شدن ناگهانی آتش یا ایجاد انفجار شوند.
برای شروع آتش از آتشزنه مخصوص شومینه و مواد خشک و مناسب استفاده کنید. همچنین دستورالعمل سازنده دستگاه را درباره نوع سوخت و روش روشن کردن آن رعایت کنید.
برای داشتن آتش ایمن در شومینه چه موادی استفاده کنیم؟
بهترین انتخاب برای بیشتر شومینههای هیزمی، چوب طبیعی و بدون رنگ یا مواد شیمیایی است که بهاندازه کافی خشک شده باشد. با این حال، نوع سوخت مجاز به طراحی شومینه بستگی دارد؛ بنابراین همیشه دفترچه راهنمای سازنده را بررسی کنید.
- هیزم طبیعی خشک: از چوبهایی استفاده کنید که بهدرستی خشک شدهاند و رطوبت آنها ترجیحاً ۲۰ درصد یا کمتر است.
- آتشزنه مخصوص شومینه: برای روشن کردن آتش از محصولات استاندارد و مورد تأیید سازنده استفاده کنید.
- خردهچوب خشک: قطعات کوچک چوب طبیعی و خشک میتوانند به شروع تدریجی آتش کمک کنند.
- کندههای فشرده مخصوص شومینه: فقط محصولاتی را انتخاب کنید که برای نوع شومینه شما طراحی شدهاند. برخی کندههای مومی یا ترکیبی برای شومینههای باز مناسباند و نباید در هر نوع بخاری یا شومینهای استفاده شوند.
برای کاهش آلودگی، آتش را با جریان هوای مناسب روشن نگه دارید و اجازه ندهید برای مدت طولانی فقط دود کند. همچنین دودکش باید بهصورت دورهای بررسی و در صورت نیاز تمیز شود. نصب هشداردهنده دود و مونوکسید کربن نیز از اقدامات مهم ایمنی در خانه است.
سلامت زیستی





