درخشش زیورآلات طلا به مرور زمان و بر اثر تماس با چربی پوست، کرم‌ها، عطر و آلودگی‌های روزمره کمتر می‌شود. با این حال، برای تمیز کردن طلا در خانه نباید همه قطعات را به یک روش شست؛ نوع نگین، روکش و حتی نحوه اتصال اجزای زیورآلات در انتخاب روش مناسب اهمیت دارد.
برای بیشتر قطعات طلای ساده و بدون نگین، آب ولرم و مقدار کمی شوینده ملایم کافی است. اما طلای مرواریدی، نگین‌چسبی و آبکاری‌شده به مراقبت بیشتری نیاز دارد. استفاده از وایتکس، مواد ساینده و محلول‌های خانگی نامطمئن نیز ممکن است به سطح طلا یا اجزای تزئینی آن آسیب بزند.
بهترین روش تمیز کردن طلا بر اساس نوع زیورآلات
پیش از شروع شست‌وشو، نوع قطعه را مشخص کنید. روشی که برای یک النگوی ساده مناسب است، لزوماً برای انگشتر نگین‌دار یا گردنبند مرواریدی انتخاب خوبی نیست.
|
نوع زیورآلات |
روش پیشنهادی |
|---|---|
|
طلای ساده و بدون نگین |
آب ولرم و شوینده ملایم |
|
طلای نگین‌دار |
بررسی نوع نگین و روش مجاز شست‌وشو |
|
طلای مرواریدی |
دستمال نرم و کمی مرطوب |
|
طلای دارای نگین چسبی |
پاک‌کردن ملایم بدون خیساندن |
|
طلای آبکاری‌شده |
دستمال نرم و بدون مواد پولیش |
تمیز کردن طلای نگین دار به شناخت جنس سنگ و نحوه نصب آن وابسته است. بعضی نگین‌ها در برابر حرارت، مواد شیمیایی یا لرزش حساس‌اند و ممکن است هنگام شست‌وشو آسیب ببینند. اگر نوع نگین را نمی‌دانید، از خیساندن قطعه و استفاده از دستگاه اولتراسونیک خودداری کنید.
برای تمیز کردن مروارید نیز نباید از روش معمول شست‌وشوی طلا استفاده کنید. مروارید سطح نسبتاً نرمی دارد و تماس با مواد اسیدی، شوینده‌های قوی و برس می‌تواند به لایه بیرونی آن آسیب بزند. بهتر است پس از استفاده، سطح مروارید را با دستمال بسیار نرم و تمیز پاک کنید.
در قطعات آبکاری‌شده نیز لایه تزئینی سطح ممکن است به مرور نازک شود. بنابراین برای تمیز کردن طلای آبکاری شده از ساییدن سطح یا استفاده از پارچه‌های پولیش زبر خودداری کنید و در صورت امکان دستور مراقبت سازنده را در اولویت قرار دهید.
آموزش تمیز کردن طلا در خانه با آب و مایع ظرف‌شویی
برای شستن طلا و برق انداختن قطعات سالم و بدون نگین، استفاده از آب ولرم و چند قطره مایع ظرف‌شویی ملایم یکی از روش‌های ساده و کم‌خطر است. این روش به پاک شدن چربی و آلودگی سطحی کمک می‌کند و نیازی به مواد قوی یا ترکیب‌های خانگی ندارد.
برای تمیز کردن طلای زرد و النگوهای ساده، مراحل زیر را انجام دهید:
- آماده کردن محلول: چند قطره مایع ظرف‌شویی ملایم را در یک کاسه آب ولرم حل کنید. از آب جوش یا بسیار داغ استفاده نکنید.
- قرار دادن طلا در محلول: قطعه را برای چند دقیقه داخل آب بگذارید تا چربی و آلودگی‌های سطحی نرم شوند.
- تمیز کردن قسمت‌های کثیف: با یک برس بسیار نرم و تمیز، شیارها و قسمت‌هایی را که آلودگی در آن‌ها جمع شده است، به‌آرامی تمیز کنید. فشار زیاد وارد نکنید.
- آبکشی: طلا را داخل ظرفی حاوی آب تمیز آبکشی کنید تا باقی‌مانده شوینده از سطح آن پاک شود. شست‌وشو را مستقیماً بالای راه‌آب انجام ندهید.
- خشک کردن: با یک دستمال نرم و بدون پرز، رطوبت را بگیرید و اجازه دهید قطعه پیش از قرار گرفتن در جعبه کاملاً خشک شود.
اگر قصد برق انداختن طلا را دارید، توجه کنید که تمیزکاری ملایم فقط آلودگی‌های سطحی را از بین می‌برد. اگر پس از شست‌وشو همچنان بخشی از طلا کدر است، فشار برس یا مقدار شوینده را افزایش ندهید؛ ممکن است مشکل به خراش یا فرسودگی سطح مربوط باشد.
این روش را برای قطعات نگین‌دار، مرواریدی یا آبکاری‌شده بدون اطمینان از سازگاری اجزای آن‌ها به کار نبرید. همچنین اگر قفل، پایه نگین یا اتصال زنجیر آسیب دیده است، بهتر است ابتدا قطعه را به طلافروش نشان دهید.
آیا وایتکس، سرکه و جوش‌شیرین برای تمیز کردن طلا مناسب هستند؟
بسیاری از روش‌های خانگی برای براق کردن طلا بر پایه موادی مانند سرکه، آبلیمو، جوش‌شیرین و خمیردندان پیشنهاد می‌شوند؛ اما این ترکیبات برای همه زیورآلات مناسب نیستند. بعضی از آن‌ها خاصیت سایندگی دارند و برخی دیگر ممکن است به آلیاژ، نگین یا پوشش تزئینی آسیب بزنند.
|
ماده یا روش |
دلیل استفاده نکردن |
|---|---|
|
وایتکس |
مواد کلردار می‌توانند به آلیاژ طلا و بعضی اتصالات آسیب بزنند. |
|
سرکه |
خاصیت اسیدی دارد و برای بسیاری از نگین‌ها و مرواریدها مناسب نیست. |
|
آبلیمو |
ممکن است به اجزای حساس و پوشش‌های تزئینی آسیب بزند. |
|
جوش‌شیرین |
خاصیت سایندگی دارد و می‌تواند روی سطح خراش ایجاد کند. |
|
خمیردندان |
ذرات ساینده آن ممکن است سطح براق طلا را کدر کند. |
|
آب جوش |
برای قطعات دارای چسب و بعضی نگین‌ها خطر آسیب دارد. |
|
دستگاه اولتراسونیک |
لرزش دستگاه ممکن است به برخی نگین‌ها و اتصالات آسیب بزند. |
وایتکس برای طلا انتخاب مناسبی نیست. مواد کلردار می‌توانند به فلزات موجود در آلیاژ طلا آسیب بزنند و باعث تغییر ظاهر یا خوردگی بخش‌هایی از زیورآلات شوند. به همین دلیل بهتر است هنگام استفاده از سفیدکننده‌ها و شوینده‌های خانگی، زیورآلات خود را از دست خارج کنید.
استفاده از سرکه و آبلیمو نیز برای تمیز کردن همه قطعات توصیه نمی‌شود. به‌خصوص مرواریدها و سنگ‌های حساس ممکن است در تماس با مواد اسیدی آسیب ببینند. جوش‌شیرین و خمیردندان هم به دلیل خاصیت سایندگی، برای پولیش خانگی طلا انتخاب مطمئنی نیستند.
دستگاه اولتراسونیک نیز با وجود کاربرد آن در برخی خدمات تخصصی طلا و جواهر، برای تمام زیورآلات مناسب نیست. مروارید، بعضی سنگ‌های متخلخل و نگین‌هایی که ترک یا شکستگی پرشده دارند، ممکن است در اثر لرزش دستگاه آسیب ببینند. حتی امکان شل شدن نگین‌هایی که پایه محکمی ندارند نیز وجود دارد.
چرا شستن طلا همیشه باعث بازگشت درخشندگی اولیه نمی‌شود؟
گاهی پس از شست‌وشو، طلا همچنان کدر یا کم‌درخشش به نظر می‌رسد. در چنین شرایطی باید تفاوت میان آلودگی سطحی و آسیب فیزیکی را تشخیص دهید؛ زیرا شست‌وشوی خانگی فقط برای پاک کردن چربی و آلودگی کاربرد دارد و نمی‌تواند خراش‌ها یا آبکاری از بین‌رفته را ترمیم کند.
|
وضعیت زیورآلات |
اقدام مناسب |
|---|---|
|
چربی و آلودگی روی سطح |
تمیزکاری متناسب با جنس قطعه |
|
وجود خراش‌های سطحی |
بررسی امکان پرداخت تخصصی |
|
از بین رفتن آبکاری |
بررسی و آبکاری مجدد توسط متخصص |
|
تیرگی باقی‌مانده پس از شست‌وشو |
بررسی علت تغییر رنگ |
|
لق شدن نگین یا آسیب قفل |
تعمیر پیش از شست‌وشو |
در طلای آبکاری‌شده، ممکن است لایه نازک روی سطح به مرور بر اثر تماس با پوست، اصطکاک و مواد شوینده از بین برود. در این شرایط، تمیزکاری بیشتر نمی‌تواند رنگ اولیه را برگرداند و حتی ساییدن سطح ممکن است فرسودگی را تشدید کند.
اگر پس از تمیز کردن طلا در خانه هنوز تغییر رنگ یا کدری قابل‌توجهی مشاهده می‌کنید، بهتر است قطعه را برای بررسی به طلافروش بسپارید. پولیش و آبکاری مجدد باید با توجه به جنس و وضعیت زیورآلات انجام شود.
برای نگهداری بهتر، هر قطعه را جداگانه داخل جعبه یا کیسه‌ای نرم قرار دهید تا با سایر زیورآلات تماس نداشته باشد. همچنین پیش از حمام، شنا یا استفاده از شوینده‌های خانگی، طلا را از دست خارج کنید. این کار به کاهش تماس با مواد شیمیایی و جلوگیری از خراشیدگی کمک می‌کند.
سلامت زیستی