چک رمزدار در شبکه بانکی ایران با چک تضمین‌شده جایگزین می‌شود. طبق برنامه اعلام‌شده، صدور چک رمزدار از ۷ مهر ۱۴۰۵ متوقف شده و از ابتدای دی‌ماه نیز پذیرش و واگذاری این چک‌ها در سامانه چکاوک پایان می‌یابد. هدف از این تغییر، افزایش امکان استعلام اصالت چک، شفافیت بیشتر مبادلات و تقویت نظارت بانکی است.
تفاوت چک رمزدار و چک تضمین‌شده چیست؟
چک رمزدار سال‌ها برای جابه‌جایی مبالغ بالا در معاملات استفاده می‌شد؛ اما امکان استعلام اصالت آن پیش از دریافت محدود بود. همچنین، وصول آن گاهی به مراجعه به شعبه مشخصی از بانک و محدودیت‌های جغرافیایی وابسته می‌شد.
چک تضمین‌شده به شناسه صیادی ۱۶ رقمی مجهز است و دریافت‌کننده می‌تواند پیش از پذیرش، اصالت آن را استعلام کند. ثبت اطلاعات چک در سامانه صیاد نیز بررسی مشخصات و پیگیری مبادلات را آسان‌تر می‌کند.
مزایای چک تضمین‌شده برای معاملات بانکی
مهم‌ترین مزیت چک تضمین‌شده، امکان بررسی اصالت آن پیش از دریافت است. ثبت اطلاعات در سامانه صیاد و اتصال به زیرساخت‌های نظارتی نیز شفافیت مبادلات را افزایش می‌دهد و پیگیری موارد مشکوک را آسان‌تر می‌کند.
مزایای مهم این چک عبارت‌اند از:
- امکان استعلام اصالت: دریافت‌کننده می‌تواند اطلاعات چک را با شناسه صیادی بررسی کند.
- محدودیت کمتر در وصول: مراجعه به شعبه مشخص در همان استان مانند گذشته ضرورت ندارد.
- نظارت بیشتر: ثبت سیستمی اطلاعات، امکان ردیابی مبادلات را تقویت می‌کند.
- کاهش احتمال سوءاستفاده: شفافیت بیشتر می‌تواند احتمال کلاهبرداری و استفاده از چک در فعالیت‌های غیرقانونی را کاهش دهد.
تاریخ توقف صدور چک رمزدار و سامانه چکاوک
جایگزینی چک رمزدار در دو تاریخ اجرا می‌شود:
- ۷ مهر ۱۴۰۵: صدور چک رمزدار متوقف می‌شود و بانک‌ها باید چک تضمین‌شده صادر کنند.
- ۱ دی ۱۴۰۵: پذیرش و واگذاری چک‌های رمزدار در سامانه چکاوک متوقف می‌شود.
پس از اول دی‌ماه، دارندگان چک رمزدار قبلی برای دریافت وجه باید به شعبه مقصد مراجعه کنند و مراحل اداری مربوط را انجام دهند. بنابراین، توقف صدور چک رمزدار به معنی بی‌اعتبار شدن فوری تمام چک‌های صادرشده قبلی نیست؛ اما روش وصول آن‌ها تغییر می‌کند.
آیا چک تضمین‌شده قابل انتقال یا برگشت است؟
چک تضمین‌شده برای پرداخت وجه با ضمانت بانک صادرکننده استفاده می‌شود. طبق توضیحات اعلام‌شده درباره این طرح، این چک غیرقابل انتقال و غیرقابل برگشت است.
با وجود این، بهتر است دریافت‌کننده پیش از پذیرش چک، شناسه صیادی و اطلاعات ثبت‌شده آن را بررسی کند تا از اصالت چک اطمینان داشته باشد.
سلامت زیستی